Nuachtlitir #40: Meán Fómhair 2017

Cuir aithne ar ár múinteoirí 9: Feena Tóibín


Tá Feena Tóibín ag obair le Gaelchultúr ó bhí mí Dheireadh Fómhair 2014 ann. Bíonn sí teagasc ranganna oíche de chuid an chomhlachta i mBaile Átha Cliath, le cois ranganna de chuid an Teastais sa Ghaeilge Ghairmiúil. Nuair nach mbíonn sí ag múineadh daoine fásta bíonn sí ag déanamh taighde ar dhialanna Dhúghlas de hÍde!


Inis dúinn fút féin.
Is Corcaíoch go smior mé. Is as áit bheag cúig mhíle ón gcathair mé agus chuas ar scoil i mbruachbhaile Bhaile an Easpaig - go dtí scoil mo mham ar dtús agus ansin go dtí an mheánscoil ina raibh sí féin fadó. Tá beirt deirfiúracha agam agus dheineadar siúd amhlaidh.


Thaitin an saol i gCorcaigh liom i gcónaí agus an t-am a chaitheas i gCiarraí gach samhradh, leis. Níor tógadh le Gaeilge sinn ach do bhí spéis mhór ag m’athair inti agus do labhair sé Gaeilge linn roinnt mhaith. Bíonn seisean ag múineadh cúrsaí do Ghaelchultúr i gCorcaigh anois! Is bunmhúinteoirí iad mo thuismitheoirí beirt agus tá bá acu leis an dteanga. Sin ráite fuaireas mo chuid oideachais trí Bhéarla agus níor thuigeas an luach a bhí leis an dteagmháil sin a bhí againne le Gaeilge agus sinn ag fás aníos go dtí i bhfad níos déanaí.


Chuas go dtí an coláiste i gCorcaigh agus bhaineas céim amach sa dlí. Dheineas na cúrsaí i nGaeilge labhartha a chuirtear ar fáil do mhic léinn UCC i rith an ama agus d’oibríos sa Ghaeltacht samhradh amháin. Chuas ar aghaidh go dtí an tAcadamh ar an gCeathrú Rua chun cúrsa i gcraoltóireacht trí Ghaeilge a dhéanamh. Chaitheas trí bliana ina dhiaidh sin ag obair ar chláracha teilifíse trí Ghaeilge i mBéal Feirste.



Conas a thosaigh tú ag múineadh Gaeilge do dhaoine fásta?
Bhogas thar n-ais go Corcaigh arís chun díriú níos mó ar an nGaeilge féin agus thugas faoi iarchéim sa Ghaeilge. Ag an am céanna bhíos in ann an Dioplóma i Múineadh Gaeilge do Dhaoine Fásta a dhéanamh le hOllscoil Mhá Nuad. Thosnaíos ar ranganna oíche a mhúineadh an bhliain sin i nGael-Taca i gCathair Chorcaí mar chuid den chúrsa agus bhaineas sárthaithneamh as an obair sin.


Ó bhogas go Baile Átha Cliath bhí a lán deiseanna agam a bheith ag múineadh le coláistí agus le comhlachtaí éagsúla agus caithfidh mé a rá gur breá liom é i gcónaí. Gaelchultúr an chéad dream go rabhas ag plé leo sa chathair agus táim ana-shásta a bheith bainteach leo agus ag múineadh ranganna éagsúla leo.


An bhfuil rudaí eile idir lámha agat chomh maith?

Nach mór trí bliana ó shin thosnaíos dochtúireacht sa Ghaeilge leis an gcoláiste i gCorcaigh. An t-ábhar atá agam ná dialanna Dhubhghlas de hÍde atá sa Leabharlann Náisiúnta ar Shráid Chill Dara, mar sin ba ghá dom a bheith lonnaithe anseo le bheith ag gabháil don dtaighde. Is breá liom é, ach gan amhras is deas an rud é cothromaíocht a bhaint amach idir é sin agus a bheith ag múineadh, mar gheall gur breá liom a bheith ag bualadh le daoine chomh maith lena bheith ag plé le lámhscribhinní!


Cad a dhéanann tú nuair a bhíonn am saor agat?
Táim i mo bhall den gcór Dolce agus ag súil le filleadh chuig ár gcleachtaí anois go luath. Imrím leadóg go minic, leis, agus tá club bríomhar agus cairdiúil gar do mo thigh. Bím ag léamh an t-am go léir i nGaeilge agus i mBéarla agus cuireann sé sin ar mo sháimhín só mé. Táim lonnaithe gar don bhfarraige agus téim ag siúl sa cheantar nuair is féidir.


Buntáiste mór a bhaineann leis an saol i mBaile Átha Cliath ná an rogha fhairsing rudaí atá le déanamh timpeall na háite. Is breá liom dul go dtí bialanna nua, an amharclann agus ceolchoirmeacha nuair a bhíonn deis agam, agus gan amhras Páirc an Chrócaigh le linn an tsamhraidh!


Cad iad na rudaí is mó a thaitníonn leat faoi bheith ag múineadh daoine fásta?
Is maith liom é mar gur breá liomsa an teanga agus is pléisiúr é a bheith ag plé le daoine a chuireann spéis inti chomh maith. Is breá liom daoine a spreagadh agus is aoibhinn liom an spraoi a bhíonn ann sa rang. Níl aon sárú ar an dul chun cinn a dhéanann na foghlaimeoirí a fheiscint agus bualadh leo arís ag ócáidí Gaeilge agus mar sin de.


Cad atá i ndán duit don chuid eile den bhliain?
Fillfidh mé anois ar ghnáthchlár ama tar éis samhradh ana-ghnóthach. Chaitheas mí i gCeanada ar thuras taighde ag tús an tsamhraidh agus chuas ar saoire i gCúba ansin. Bhíos ag go leor póstaí, leis, rud a bhí go hálainn ach an-tuirsiúil! Agus mhúineas cúrsaí sa Ghaeltacht, in Oideas Gael i nGleann Cholm Cille, cúpla babhta. Mar sin táimse ag súil le tréimhse níos socra, go leor ranganna a mhúineadh agus aithne a chur ar neart foghlaimeoirí nua.